Nội dung chính
Những thói quen tưởng như vô hại sau bữa ăn có thể biến thành tai nạn y tế đòi hỏi phẫu thuật mở cổ hoặc mổ khẩn cấp.
Thói quen nuốt cơm và chuối: Rủi ro thực tế
Trong những tháng gần đây, Bệnh viện Thống Nhất đã tiếp nhận hơn 30 ca bệnh nhân gặp biến chứng nặng do nuốt xương cá và cố gắng “đẩy” chúng ra bằng cách ăn thêm cơm, chuối. Một bệnh nhân 85 tuổi là ví dụ điển hình: sau khi cảm thấy đau rát khi nuốt, gia đình đã cho bệnh nhân ăn một tô cơm và một quả chuối với hy vọng xương cá sẽ trôi xuống. Thay vì giảm bớt, xương cá lại đâm sâu hơn, xuyên qua niêm mạc thực quản và tiếp cận gần tuyến giáp.
Do các phương pháp chẩn đoán ban đầu (nội soi) không phát hiện được dị vật, bác sĩ đã quyết định chụp CT. Kết quả cho thấy xương cá dài gần 3 cm, đường kính 2 mm, đã cắm vào tuyến giáp và đe dọa động mạch cảnh. Bệnh nhân buộc phải trải qua phẫu thuật mở cổ, cắt mở tuyến giáp để lấy dị vật – một quy trình tốn kém và kéo dài thời gian hồi phục, đặc biệt nguy hiểm ở người cao tuổi.
Ngậm viên sủi vitamin C: Hậu quả nghiêm trọng
Ở một ca khác, bệnh nhân nữ 52 tuổi đã ngậm hơn 10 viên sủi vitamin C ngay sau bữa ăn, tin rằng chất axit sẽ “tan” xương cá. Kết quả là hạ họng và thanh thiệt sưng nề nặng, gây nguy cơ tắc nghẽn đường thở đột ngột. Bệnh nhân được đưa vào phòng cấp cứu, điều trị bằng thuốc chống viêm và kháng sinh, và phải theo dõi chặt chẽ trong vài ngày.
Tiến sĩ Trương Hoàng Việt, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, nhấn mạnh: “Không có bằng chứng khoa học nào chứng minh vitamin C có khả năng tan xương cá. Đây là một quan niệm truyền miệng nguy hiểm và cần được loại bỏ khỏi thực tiễn chăm sóc sức khỏe.”
Tăm xỉa răng và các dị vật khác: Khi bữa ăn trở thành nguy cơ
Thói quen nhai tăm sau bữa ăn, dù chỉ để làm sạch răng, cũng đã gây ra những ca thủng dạ dày, viêm phúc mạc nghiêm trọng. Bác sĩ Hoàng Anh Bắc, Phó khoa Ngoại Tiêu hóa, chia sẻ một ca bệnh nhân nữ 61 tuổi nhập viện vì đau âm ỉ vùng thượng vị. Nội soi phát hiện khối áp xe thành dạ dày; CT cho thấy một chiếc tăm tre dài 6 cm xuyên qua thành dạ dày vào khoang bụng, buộc phải phẫu thuật mở để lấy dị vật.
Một trường hợp khác là bệnh nhân nam 75 tuổi, xương cá đã xuyên thủng trực tràng, dẫn đến viêm phúc mạc và phải thực hiện phẫu thuật cấp cứu, bao gồm khâu lỗ thủng và tạo hậu môn nhân tạo tạm thời.
Cách phòng tránh và khi nào nên đi khám
- Không tự ý nuốt thực phẩm rắn (cơm, chuối, bánh mì) để “đẩy” xương cá.
- Tránh ngậm hoặc nhai tăm, viên sủi, thuốc nhuộm, hoặc bất kỳ vật lạ nào sau bữa ăn.
- Nếu cảm giác có vật lạ, đau rát khi nuốt, sốt, hoặc đau bụng kéo dài hơn 24 giờ, hãy đến cơ sở y tế ngay lập tức.
- Trong trường hợp nghi ngờ, bác sĩ thường khuyến cáo nội soi sớm – thủ thuật này có thể hoàn thành trong ngày và tránh được phẫu thuật mở.
- Giữ thói quen ăn uống chậm rãi, nhai kỹ và không nói chuyện khi đang ăn để giảm nguy cơ vô tình nuốt phải xương cá.
Những biện pháp trên không chỉ giảm thiểu nguy cơ bị dị vật gây thương tích nặng mà còn tiết kiệm chi phí y tế và thời gian điều trị.
Hãy chia sẻ bài viết để người thân, bạn bè cùng biết và tránh những tai nạn không đáng có.
Nguyễn Thuận
