Nội dung chính
Hoa ban – biểu tượng văn hoá và ẩm thực Tây Bắc
Hoa ban không chỉ là một loài hoa đẹp mà còn là nguyên liệu quý giá, biến thành những món ăn đặc sắc của Tây Bắc. Mỗi khi xuân về, những cánh hoa trắng tinh khôi phủ khắp đồi núi Điện Biên, Sơn La và các tỉnh lân cận, thu hút ánh nhìn của người dân và du khách. Theo truyền thống, hoa ban đã được các dân tộc thiểu số, đặc biệt là người Thái, dùng làm thực phẩm và thảo dược từ lâu đời, góp phần tạo nên bản sắc ẩm thực miền núi.
Các món ăn đặc trưng từ hoa ban
Nộm hoa ban
Đây là món ăn phổ biến nhất và cũng là cách đơn giản nhất để thưởng thức hương vị tự nhiên của hoa ban. Hoa ban tươi được hái, bỏ cuống già, rửa sạch, trần qua nước sôi rồi để ráo. Sau đó trộn cùng rau thơm thái nhỏ, hành tím, ớt, chanh, muối, đường và một chút nước mắm. Khi đảo đều, hương vị ngọt thanh, hơi chát nhẹ của cánh hoa hòa quyện cùng vị chua, cay, mặn, ngọt tạo nên một món nộm giòn mát, thanh khiết.
Hoa ban xào măng đắng
Mùa hoa ban trùng với mùa măng đắng, vì vậy người Thái thường kết hợp hai nguyên liệu này thành món xào hoặc nộm. Hoa ban thanh ngọt, chát nhẹ giúp cân bằng vị đắng của măng, trong khi tỏi, mắc khén và ớt tạo nên hương thơm đặc trưng của Tây Bắc. Khi xào nhanh trên lửa lớn, hoa ban giữ được độ giòn, măng vẫn giữ được độ dai, tạo nên một món ăn đậm đà, lạ miệng.
Hoa ban xào thập cẩm
Hoa ban còn được dùng để xào cùng thịt bò, thịt lợn, hoặc nhồi vào bụng cá trước khi nướng/ hấp. Nhờ vị thanh ngọt và màu sắc bắt mắt, hoa ban không chỉ tăng hương vị mà còn làm cho món ăn trở nên sinh động hơn. Thậm chí chỉ một bông hoa ban được trang trí lên đĩa cũng đủ gây ấn tượng mạnh với thực khách.
Cách chế biến và bảo quản hoa ban quanh năm
Khi mùa hoa ban đến, người dân thường lên nương, hái hoa, rửa sạch, phơi khô để tích trữ. Khi cần dùng, hoa ban khô được ngâm trong nước sôi cho nở lại, rồi tiến hành các bước chế biến như trên. Đây là phương pháp truyền thống giúp duy trì nguồn thực phẩm quý giá suốt cả năm, đồng thời giữ được giá trị dinh dưỡng và hương vị. Ở các thành phố lớn như Hà Nội, hoa ban cũng được bán với giá từ 120.000 – 150.000 đồng/kg tùy thời điểm, phản ánh sự khan hiếm và giá trị đặc sản của nó.
