Nội dung chính
Lễ hội Rija Nagar 2026 tại làng Chăm Như Bình đang chuẩn bị diễn ra, mang theo những nghi thức tâm linh đặc sắc nhằm cầu chúc một năm mới bình an và thịnh vượng cho cộng đồng.
Tại làng Chăm thôn Như Bình (xã Phước Hữu), những ngày đầu tháng Tư luôn là thời điểm rộn ràng nhất. Đây không đơn thuần là sự chuẩn bị cho một sự kiện thường niên, mà là sự gắn kết tinh thần sâu sắc của những người con Palei Padra hướng về cội nguồn và những giá trị tâm linh truyền thống của dân tộc Chăm tại khu vực Ninh Thuận – Bình Thuận cũ.
Sự giao thoa độc đáo giữa các cộng đồng Chăm
Điểm khác biệt lớn nhất của Rija Nagar so với lễ Ramưwan (của người Chăm Hồi giáo Bàni) hay lễ Katê (của người Chăm Bàlamôn) chính là tính cộng đồng bao quát. Rija Nagar là cầu nối văn hóa, nơi cả hai nhóm cư dân cùng hòa chung một niềm tin, một lễ nghi.
Sự vận hành của lễ hội được dẫn dắt bởi các chức sắc truyền thống uy tín như Maduen, Kadhar và Ka-ing. Việc các vị chức sắc cùng chủ trì cho thấy vai trò quan trọng của sự hòa hợp và tôn trọng lẫn nhau trong cấu trúc xã hội của người Chăm, tạo nên một bản sắc văn hóa đa dạng nhưng thống nhất.
Nghi lễ tâm linh và khát vọng bình an tại Palei Padra
Về mặt nghi lễ, Rija Nagar tập trung vào hai ngày đầu tiên của tháng Giêng theo lịch Chăm. Không gian tâm linh được mở ra tại hai địa điểm thờ tự linh thiêng nhất của làng là Po Yang Patao và Po Nai. Tại đây, các nghi thức dâng cúng bánh trái, lễ vật được thực hiện một cách trang trọng.
Mỗi nén hương, mỗi lễ vật dâng lên không chỉ là thủ tục, mà là lời nguyện cầu cho một năm mới “mưa thuận gió hòa”, mùa màng bội thu và sự bình an cho mọi thành viên trong gia đình. Đây là nét đẹp trong tư duy nông nghiệp lâu đời, nơi con người luôn thể hiện sự tôn kính đối với thiên nhiên và các vị thần bảo hộ.
Ong Ka-ing: Điểm nhấn tâm linh và sự sôi động của phần Hội
Nếu phần Lễ mang màu sắc tĩnh lặng và trang nghiêm, thì phần Hội của Rija Nagar lại bùng nổ với năng lượng cộng đồng. Điểm nhấn đắt giá nhất chính là nghi thức Ong Ka-ing. Trong trạng thái thăng hoa, thầy Ka-ing hóa thân thành các vị thần, thực hiện những điệu múa linh thiêng với roi và màn “múa đạp lửa” đầy kinh ngạc.
Theo góc nhìn văn hóa, nghi thức này mang ý nghĩa thanh tẩy: xua đuổi những điều không may mắn, tống tiễn tà ma của năm cũ để mở đường cho những điều tốt lành bước vào.
Để làm mới lễ hội trong đời sống đương đại, Palei Padra đã khéo léo lồng ghép các hoạt động hiện đại như:
- Ngày hội vệ sinh môi trường: Nâng cao ý thức bảo vệ không gian sống xung quanh làng.
- Giao lưu văn hóa: Đêm văn nghệ đặc sắc và múa đồng diễn tại sân bóng.
- Thể thao cộng đồng: Giải bóng chuyền giao hữu lần đầu được tổ chức, thu hút đông đảo thanh niên tham gia.
Giữ gìn hồn cốt dân tộc trong nhịp sống mới
Theo kế hoạch, Lễ hội Rija Nagar tại Palei Padra năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 15 đến 17 tháng 4. Việc duy trì và phát triển lễ hội không chỉ giúp bảo tồn những giá trị vô hình của tổ tiên mà còn là cách để thế hệ trẻ người Chăm tự hào về nguồn cội.
Sự kết hợp giữa nghi lễ khắt khe và các hoạt động hội hè cởi mở chính là chìa khóa để văn hóa Chăm không bị mai một mà trái lại, ngày càng sức sống mãnh liệt hơn trong lòng xã hội hiện đại.
Bạn có ấn tượng với nghi thức múa đạp lửa Ong Ka-ing hay nét duyên dáng trong điệu múa của người Chăm? Hãy chia sẻ cảm nhận của bạn về những lễ hội truyền thống vùng miền dưới phần bình luận nhé!
