Nội dung chính
Eo biển Hormuz đang trở thành tâm điểm khi quân đội Mỹ triển khai chiến dịch “dọn dẹp” thủy lôi, nhằm khôi phục lưu thông hàng hải toàn cầu và thúc đẩy tiến trình đàm phán với Iran.
Chiến dịch “quét sạch” thủy lôi và tuyên bố cứng rắn từ Washington
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump khẳng định quân đội Mỹ đã chính thức bắt đầu quá trình làm sạch eo biển Hormuz. Đáng chú ý, ông tuyên bố toàn bộ 28 tàu rải mìn của Iran hiện đã bị đánh chìm, nằm dưới đáy biển. Đây là một động thái phô diễn sức mạnh quân sự trực tiếp nhằm loại bỏ các chướng ngại vật gây rủi ro cho tàu thuyền thương mại.
Thông tin này xuất hiện cùng thời điểm Axios đưa tin về việc một số tàu Hải quân Mỹ đã băng qua eo biển vào ngày 11/4. Dù truyền hình nhà nước Iran nhanh chóng phủ nhận, nhưng các dữ liệu thực tế cho thấy Mỹ đang quyết tâm tái lập quyền tự do hàng hải. Một quan chức Mỹ nhấn mạnh: “Đây là chiến dịch tập trung vào quyền tự do hàng hải trong vùng biển quốc tế”, với lộ trình di chuyển từ phía đông vào Vịnh rồi quay trở lại biển Ả-rập.
Hệ lụy kinh tế và áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu
Eo biển Hormuz không chỉ là một vị trí địa lý, mà là “huyết mạch” của kinh tế thế giới. Việc Iran gây sức ép và rải thủy lôi đã khiến giao thông qua khu vực này gần như tê liệt, kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng:
- Đứt gãy chuỗi cung ứng: Các siêu tàu chở dầu e ngại rủi ro, khiến lưu lượng vận tải sụt giảm nghiêm trọng.
- Biến động giá năng lượng: Giá xăng tại Mỹ tăng vọt, dù một phần lớn lượng dầu qua đây không phục vụ thị trường nội địa Mỹ, cho thấy tâm lý lo ngại của các nhà đầu tư toàn cầu.
- Áp lực lên các cường quốc: Việc mở lại eo biển là yêu cầu cấp thiết cho các nền kinh tế phụ thuộc dầu mỏ như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp và Đức.
Dấu hiệu khởi sắc bắt đầu xuất hiện vào sáng 11/4 khi ít nhất 3 siêu tàu chở dầu đã mạo hiểm đi qua, cho thấy sự lưu thông đang dần hồi phục dù vẫn ở mức thấp.
Thương vụ 6 tỷ USD: “Chiếc chìa khóa” ngoại giao tại Islamabad
Song song với các hoạt động quân sự, một “cành ô liu” đã được đưa ra thông qua các cuộc đàm phán hòa bình tại Pakistan. Theo các nguồn tin cấp cao từ Iran, Mỹ đã đồng ý giải phóng các tài sản bị đóng băng của Tehran tại Qatar và một số ngân hàng nước ngoài.
Chi tiết về khoản tiền 6 tỷ USD
Số tiền này có nguồn gốc từ các giao dịch bán dầu của Iran cho Hàn Quốc nhưng bị phong tỏa từ năm 2018 khi Tổng thống Trump tái áp đặt lệnh trừng phạt. Mặc dù từng có thỏa thuận giải ngân vào năm 2023 để trao đổi tù nhân, nhưng dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, khoản tiền này một lần nữa bị đóng băng sau sự kiện ngày 7/10/2023 giữa Hamas và Israel.
Việc giải phóng 6 tỷ USD hiện được xem là sự thể hiện “thiện chí nghiêm túc” của Washington nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng tại Islamabad. Điều quan trọng là khoản tiền này liên kết trực tiếp với điều kiện bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz.
Góc nhìn chuyên gia: Chiến thuật “Cây gậy và Củ cà rốt”
Nhìn từ góc độ địa chính trị, Washington đang áp dụng một chiến thuật điển hình: dùng sức mạnh quân sự (đánh chìm tàu rải mìn, triển khai hải quân) để tạo áp lực, đồng thời dùng lợi ích kinh tế (giải phóng 6 tỷ USD) để thu hút Iran trở lại bàn đàm phán. Việc mở lại eo biển Hormuz là điều khoản then chốt, vì không một cường quốc nào muốn nhìn thấy điểm nghẽn này bị đóng kín lâu dài.
Tuy nhiên, sự tin tưởng giữa hai bên vẫn rất mong manh. Trong khi Iran coi sự hiện diện của tàu Mỹ là vi phạm lệnh ngừng bắn, thì Mỹ lại khẳng định đây là hoạt động bảo vệ luật pháp quốc tế. Liệu sự kết hợp giữa áp lực quân sự và nhượng bộ tài chính có đủ để tạo ra một nền hòa bình bền vững tại khu vực Vịnh? Hãy để lại ý kiến của bạn dưới phần bình luận.
Đọc thêm: Phân tích tác động của khủng hoảng Trung Đông đến giá dầu thô 2024
