Nhà điêu khắc Châu Trâm Anh qua đời ở tuổi 40 vì ung thư vòm họng, để lại một kho tàng tác phẩm gợi nhớ nguồn cội và lịch sử dân tộc.
Vào lúc 5 giờ sáng ngày 11‑1, tại bệnh viện Bình Dương – TP HCM, Châu Trâm Anh ngập thở cuối cùng sau một thời gian dài chiến đấu với căn bệnh ung thư vòm họng.
Với độ tuổi 40, thời điểm đỉnh cao của sức sáng tạo, sự ra đi của anh đã gây chấn động sâu sắc trong cộng đồng nghệ thuật, đồng nghiệp và những người yêu mỹ thuật trên khắp đất nước.
Tiểu sử và hành trình nghệ thuật
Sinh năm 1985 tại Bình Dương – TP HCM, trong một gia đình nông dân, Châu Trâm Anh sớm tỏ rõ niềm đam mê hội họa và tạo hình. Sau bốn năm học tập tại Trường Trung cấp Mỹ thuật – Văn hoá Bình Dương, anh được nhận vào Trường Đại học Mỹ thuật TP HCM năm 2005.
Năm 2006, chỉ sau một năm học, anh đã giành giải thưởng đầu tiên tại triển lãm sinh viên với tác phẩm “Nắng mới” – hình tượng công nhân phơi gốm dưới ánh nắng ban mai. Tác phẩm không chỉ là một tự sự nhẹ nhàng mà còn là lời hứa với quê hương Bình Dương, nơi đất gốm, đất nghề luôn là nguồn cảm hứng xuyên suốt đời.
Suốt những năm sau, hình ảnh đất và người Bình Dương, miền Nam và lịch sử dân tộc luôn xuất hiện trong các tác phẩm của anh, như một lời tri ân lặng lẽ nhưng sâu nặng.
Một đời lao động nghệ thuật thầm lặng
Dù kiêm nhiệm công tác giảng dạy tại Trường Trung cấp Mỹ thuật – Văn hoá Bình Dương, anh vẫn dành phần lớn thời gian cho phòng xưởng nhỏ tại nhà, nơi anh “thả hồn” vào những khối đá, kim loại, gò nhôm, đối thoại với lịch sử và văn hoá qua ngôn ngữ hình khối.
Chủ đề ưa thích của anh là lịch sử dân tộc, hình tượng người lính, bà mẹ anh hùng và đời sống văn hoá truyền thống. Anh từng nói: “Lịch sử dân tộc mình rất oai hùng mà cũng rất nên thơ. Bản thân nó đã là những tác phẩm nghệ thuật.” Từ quan niệm này, các tác phẩm như “Rừng vàng biển bạc”, “Tiếp nối”, “Khai hội”… đã được sáng tạo và giành nhiều giải thưởng khu vực và quốc gia. Năm 2010, tác phẩm “Biển” đoạt Giải thưởng Hội Mỹ thuật Việt Nam tại Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam.
Những hình tượng gia đình miền Trung – cha, mẹ, con – được cách điệu khỏe khoắn, hòa quyện với các ngư cụ truyền thống, kể câu chuyện bám biển, giữ nghề và giữ chủ quyền qua ngôn ngữ điêu khắc giản dị nhưng giàu sức gợi.
Năm 2013, với tác phẩm “Trăng thanh bình” (gò nhôm), anh đoạt Giải Nhì Triển lãm Mỹ thuật tỉnh Bình Dương. Dưới ánh trăng tròn trên biển đảo, hình ảnh người lính hải quân ôm đàn, thiếu nhi múa hát, đèn ông sao và cánh chim tạo nên một bức tranh hòa bình thơ mộng, mang đậm dấu ấn Việt Nam.
Năm 2023, Châu Trâm Anh được xướng tên tại Cuộc thi và Triển lãm 5 năm Điêu khắc toàn quốc với tác phẩm “Tình ca phương Nam”, đoạt Giải Nhì – một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp sáng tạo của anh.
