Nội dung chính
Việc một sinh viên 20 tuổi phải mang bình khí cười tới phòng khám tâm thần đã gây chấn động cả cộng đồng y tế. Câu chuyện thực tế này vừa là lời cảnh báo về nguy cơ nghiện N2O, vừa là minh chứng cho những hệ lụy nghiêm trọng khi sử dụng chất gây hưng phấn không kiểm soát.
Tiền sử lạm dụng và dấu hiệu cảnh báo
Khởi đầu từ tuổi học sinh
Phụ nữ sinh viên này lần đầu tiếp xúc với “bóng cười” (nitrous oxide – N2O) khi còn học trung học cơ sở. Ban đầu chỉ thử vài lần trong các buổi tụ tập bạn bè, nhưng sau khi lên trung học phổ thông, việc sử dụng trở nên thường xuyên hơn do áp lực nhóm và tò mò.
Gia tăng liều lượng nhanh chóng
Từ việc chỉ hít 1‑2 quả mỗi lần, cô dần tăng lên 10‑20 quả mỗi ngày. Khi các bình khí mini không đủ, cô mua bình N2O dạng lớn và giấu trong balo để tránh bị phát hiện. Tần suất sử dụng tăng từ một bình mỗi tuần lên một bình mỗi 1‑2 ngày.
Phát hiện và nhập viện
Gia đình chỉ biết khi vô tình phát hiện một bình khí lạ trong phòng và nhận thấy con gái có các biểu hiện rối loạn tâm thần, tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu. Khi nhập viện, bác sĩ xác định cô đã lệ thuộc khí cười trong 6‑7 năm.
Đánh giá y khoa về tác hại của N2O
Bóng cười, hay còn gọi là bóng khí N2O, là khí nitrous oxide được bơm vào các bóng nhỏ để tạo cảm giác hưng phấn và cười không kiểm soát trong vài phút. Tuy nhiên, việc hít liên tục và liều cao gây tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương, bao gồm não và tủy sống.
Hệ lụy thần kinh và tim mạch
Theo bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai), lạm dụng N2O lâu dài có thể gây tê bì tay chân, yếu liệt, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung, thậm chí phụ thuộc xe lăn. Khi dùng hơn 10 quả trong một lần, nguy cơ ngộ độc nặng tăng lên, có thể gây ngạt thở, rối loạn nhịp tim, ngừng tim và tử vong.
Ngộ độc cấp tính
Triệu chứng ngộ độc cấp tính bao gồm chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim và tổn thương phổi. Trường hợp nặng có thể dẫn đến phù phổi cấp hoặc ngừng tim, đe dọa tính mạng.
Quá trình điều trị và kết quả
Sau khi nhập viện, bệnh nhân được điều trị kết hợp thuốc, trị liệu tâm lý và can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ. Với sự hỗ trợ chặt chẽ từ gia đình, sau 6 tháng cô giảm đáng kể cảm giác thèm khí cười và đã ngừng sử dụng hoàn toàn.
Vai trò của gia đình và cộng đồng
Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, nhấn mạnh rằng các bình N2O có kích thước nhỏ, dễ giấu, nên phụ huynh cần quan sát các biểu hiện bất thường như thay đổi hành vi, tê bì, hoặc giảm thành tích học tập. Đối với nhà trường, việc giáo dục về nguy cơ sử dụng chất kích thích và thiết lập kênh hỗ trợ tâm lý là yếu tố quan trọng.
Kết luận
Trường hợp này chứng tỏ rằng việc lạm dụng khí cười không chỉ là “trò chơi vui vẻ” mà còn có thể dẫn đến nghiện nặng, tổn thương thần kinh lâu dài và thậm chí tử vong. Các chuyên gia khuyến cáo: không nên thử nghiệm N2O, đặc biệt trong môi trường không kiểm soát; nếu nghi ngờ người thân có dấu hiệu lệ thuộc, hãy tìm kiếm sự hỗ trợ y tế ngay lập tức.
Bạn hoặc người thân đang gặp vấn đề tương tự? Hãy liên hệ với trung tâm tư vấn sức khỏe tâm thần gần nhất để được đánh giá và hỗ trợ kịp thời.
