Nội dung chính
Sự cố cháy bãi rác tại Quảng Trị kéo dài hơn một tuần qua đã gây ra tình trạng ô nhiễm khói độc nghiêm trọng, khiến đời sống sinh hoạt của người dân bị đảo lộn hoàn toàn.
Tại xã Quảng Ninh, một bãi rác sinh hoạt với diện tích khoảng 1 hecta — nơi tiếp nhận và chôn lấp khoảng 100 m3 rác mỗi ngày từ bốn xã Quảng Ninh, Trường Sơn, Ninh Châu và Trường Ninh — đã trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng môi trường cục bộ. Nằm giữa vùng rừng gỗ trồng, bãi rác này cách khu dân cư gần nhất khoảng 1 km, nhưng chính khoảng cách này cũng không đủ để ngăn chặn những tác động tiêu cực khi lửa bùng phát.
Khói độc bao vây khu dân cư: Khi bãi rác trở thành “lò lửa”
Sự cố bắt đầu vào chiều ngày 31/3 khi lửa bất ngờ bùng phát. Dưới tác động cộng hưởng của thời tiết nắng nóng gay gắt và những đợt gió Lào thổi mạnh đặc trưng của miền Trung, ngọn lửa nhanh chóng lan rộng, bao trùm toàn bộ diện tích bãi rác. Những cột khói đen đặc, cao hàng chục mét bốc thẳng lên trời, tỏa ra xung quanh và phủ kín một vùng rộng lớn, kéo theo mùi hôi thối nồng nặc gây ám ảnh cho cư dân trong vùng.
Hệ lụy trực tiếp đến sức khỏe và an toàn giao thông
Đối với những người dân sống gần hiện trường, cuộc sống trở thành một cơn ác mộng. Ông Hoàng Thanh Cảnh (70 tuổi, trú tại thôn Lệ Kỳ 1) chia sẻ rằng dù nhà cách bãi rác 1 km, nhưng suốt hơn một tuần qua, gia đình ông phải hít thở bầu không khí đặc quánh khói. Nhiều gia đình có trẻ nhỏ đã buộc phải di tản, gửi con cái đi nơi khác để tránh những rủi ro về hô hấp.
“Khói nhựa, nylon cháy khét xộc thẳng vào nhà. Tối đến khói dày như sương mù, gây tức ngực, khó thở”, ông Cảnh cho biết. Dưới góc độ chuyên môn, việc đốt nhựa và nylon ở nhiệt độ thấp trong bãi rác có thể giải phóng các chất độc hại như Dioxin và Furan, cực kỳ nguy hiểm cho hệ hô hấp và sức khỏe lâu dài.
Không chỉ ảnh hưởng đến dân cư, dải khói độc còn tràn qua cao tốc Bùng – Vạn Ninh. Vào các thời điểm sáng sớm và chiều tối, khi hiện tượng nghịch nhiệt xảy ra, khói tích tụ dày đặc khiến tầm nhìn của tài xế bị hạn chế nghiêm trọng, tạo ra nguy cơ cao về tai nạn giao thông.
Phân tích nguyên nhân: Sự nguy hiểm từ chất thải không phân loại
Ông Nguyễn Ngọc Đoan, Trưởng Ban Quản lý các công trình công cộng Quảng Ninh, nhận định đây là sự cố ngoài ý muốn. Tuy nhiên, phân tích kỹ thuật cho thấy nguyên nhân tiềm tàng đến từ việc quản lý rác thải chưa triệt để. Các vật dụng dễ bắt lửa như bật lửa, bình gas mini hoặc pin lithium còn sót lại trong rác khi gặp nhiệt độ cao sẽ phát nổ, tạo ra nguồn nhiệt khởi phát cho đám cháy lan rộng.
Chiến thuật dập lửa: Tại sao dùng đất lấp thay vì dùng nước?
Một đặc điểm khó khăn của bãi rác này là nằm xa nguồn nước và khối lượng rác quá lớn, khiến việc phun nước thông thường trở nên vô hiệu, thậm chí có thể tạo ra dòng chảy ô nhiễm thứ cấp. Sau khi tham vấn cơ quan chuyên môn, Ban Quản lý đã áp dụng phương pháp cắt nguồn oxy bằng cách lấp đất.
Từ ngày 3/4, đơn vị vận hành đã huy động một máy múc và hai xe tải để vận chuyển hàng trăm mét khối đất, phủ một lớp dày gần nửa mét lên bề mặt bãi rác. Đến sáng 8/4, phương án này đã phát huy tác dụng, lửa được khống chế và lượng khói giảm rõ rệt, chỉ còn lại khói trắng.
Hiện tại, do điều kiện nắng nóng và gió lớn, công tác dập tắt hoàn toàn vẫn đang được triển khai bằng cách tiếp tục chở đất phủ kín và tưới nước bổ sung để hạ nhiệt.
Góc nhìn chuyên gia: Sự cố này là lời cảnh báo nghiêm trọng về việc phân loại rác tại nguồn. Nếu các loại rác nguy hại như pin, bình gas được thu gom riêng, những thảm họa cháy bãi rác như thế này có thể được ngăn chặn từ sớm. Việc lấp đất là giải pháp tình thế hiệu quả để dập lửa âm ỉ, nhưng về lâu dài, cần có quy trình vận hành bãi chôn lấp khoa học hơn để tránh tích tụ khí methane — tác nhân chính gây cháy nổ bãi rác.
Bạn nghĩ sao về việc phân loại rác tại địa phương mình để tránh những sự cố tương tự? Hãy chia sẻ ý kiến cùng chúng tôi dưới phần bình luận!
