Tại kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO tổ chức tại Paris, Pháp, Lăng mộ Hoàng gia Tây Hạ của Trung Quốc vừa được công nhận là Di sản Thế giới. Đây là di sản thứ 60 của Trung Quốc được UNESCO công nhận, đưa nước này lên vị trí thứ 2 thế giới về số lượng di sản được công nhận, chỉ sau Italia.

Lăng mộ Hoàng gia Tây Hạ được mệnh danh là ‘Kim tự tháp phương Đông’, nằm ở chân đồi phía Đông của dãy núi Hạ Lan, thuộc khu vực giữa thành phố Ngân Xuyên, Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ, Tây Bắc Trung Quốc. Quần thể này là một phần quan trọng của lịch sử Trung Quốc, đại diện cho triều đại Tây Hạ (1038-1227), một chế độ lịch sử quan trọng do người Đảng Hạng sáng lập.

Lăng mộ Tây Hạ hiện là di tích khảo cổ lớn nhất, được xếp hạng cao nhất và còn nguyên vẹn nhất từ thời Tây Hạ còn tồn tại cho đến ngày nay. Quần thể lăng mộ này gồm 9 lăng mộ vua, 271 lăng mộ phụ, một quần thể di tích kiến trúc rộng 5,03 ha và 32 di tích công trình chống lũ, cùng với hơn 7.100 cấu kiện kiến trúc và hiện vật được chế tác tinh xảo.

Vương Trường Phong, một nhà khảo cổ học đã dành 28 năm để làm việc và nghiên cứu tại di chỉ này, cho biết những phát hiện này đã mang lại những hiểu biết quý giá về kỹ thuật, nghệ thuật và thành tựu văn hóa tinh xảo của triều đại Tây Hạ. Lăng mộ Hoàng gia Tây Hạ có đặc điểm độc đáo riêng trong việc chọn hướng đất, quy mô lăng tẩm, kiến trúc lăng mộ, kỹ thuật xây dựng, phong tục tang lễ, nhưng cũng kế thừa phong cách, kỹ thuật xây dựng lăng mộ của các triều đại phong kiến ở Trung Nguyên.

Đồng thời, Lăng mộ Hoàng gia Tây Hạ cũng kết hợp với truyền thống văn hóa đa dạng của các dân tộc Đảng Hạng, Thổ Phồn, Khiết Đan, Nữ Chân… Điều này thể hiện sự đa dạng văn hóa và tinh thần hội nhập trong lịch sử Trung Quốc.

Lăng mộ Hoàng gia Tây Hạ vẫn giữ được tính xác thực và tính toàn vẹn cho đến ngày nay, là minh chứng độc đáo cho mô hình ‘đa nguyên và hội nhập’ của nền văn minh Trung Quốc và quá trình hình thành một nhà nước đa sắc tộc thống nhất. Do đó, lăng mộ Hoàng gia Tây Hạ giữ một vị trí quan trọng và không thể thay thế trong lịch sử văn minh thế giới.

TP Hà Nội đang tích cực triển khai các hoạt động nhằm phục dựng Chính điện Kính Thiên, một biểu tượng văn hóa nghìn năm của Thăng Long, đồng thời khẳng định cam kết bảo tồn di sản văn hóa ở tầm toàn cầu. Chính điện Kính Thiên là một phần quan trọng của Khu trung tâm Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long, được xem là không gian tiêu biểu để người dân cả nước thực hành nghi lễ truyền thống, tái hiện lịch sử dân tộc và khơi dậy sức mạnh hội tụ của nền văn hiến nghìn năm.

Trên cơ sở hợp tác chặt chẽ với UNESCO, ICOMOS và các chuyên gia quốc tế, TP Hà Nội đang đẩy mạnh tiến trình hoàn thiện hồ sơ bảo tồn toàn diện. Mục tiêu là hoàn thiện và đệ trình Báo cáo cập nhật tình trạng bảo tồn Khu trung tâm Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội tới Trung tâm Di sản Thế giới trước ngày 1/2/2026. Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà đã tiếp Đoàn liên ngành Di sản Thế giới UNESCO và ICOMOS tới thăm và làm việc, trao đổi về tiến độ triển khai các khuyến nghị bảo tồn Khu trung tâm Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long.

Tại buổi tiếp, bà Hà cho biết, Hà Nội đã chủ động chuẩn bị các điều kiện khảo sát, sắp xếp hạ tầng hỗ trợ cần thiết phục vụ công tác nghiên cứu, chỉnh trang trục trung tâm Khu Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long. Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới Lazare Eloundou Assomo và Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay đã thăm và làm việc tại Trung tâm Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long, thể hiện sự quan tâm đặc biệt đối với Hoàng thành Thăng Long.

Hà Nội cam kết tập trung mọi nguồn lực nhằm thực hiện nghiêm túc các khuyến nghị của Ủy ban Di sản thế giới. Chia sẻ tại buổi làm việc, ông George O. Abungu – chuyên gia khảo cổ học, Giám đốc Công ty tư vấn di sản Okello Abungu, Giáo sư Đại học Mauritius – bày tỏ ấn tượng với các dự án khôi phục Hoàng thành Thăng Long. Ông nhận định, Thủ đô Hà Nội và Việt Nam không chỉ đầu tư kỹ thuật, tài chính mà còn chú trọng yếu tố chuyên môn và con người.

Ông Abungu khẳng định đến Hà Nội với niềm tin và những kỳ vọng tốt đẹp, sẵn sàng hợp tác cùng TP để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất. Phó Chủ tịch UBND TP Vũ Thu Hà tin tưởng hai bên sẽ có một hành trình hợp tác hiệu quả với nhiều thành tựu đáng ghi nhận trong thời gian tới.

Trong khuôn khổ hợp tác với UNESCO và ICOMOS, TP Hà Nội đang đẩy mạnh các hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị của Khu trung tâm Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long. Việc phục dựng Chính điện Kính Thiên không chỉ là một nỗ lực bảo tồn di sản văn hóa, mà còn là một cách để TP Hà Nội thể hiện sự cam kết và trách nhiệm đối với việc bảo vệ và phát triển bền vững di sản văn hóa của dân tộc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố quyết định rút Mỹ khỏi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) vào ngày 22-6, dự kiến có hiệu lực từ ngày 31-12-2026. Lý do đằng sau quyết định này được ông Trump đưa ra là UNESCO theo đuổi các giá trị không phù hợp với chính sách “nước Mỹ trước tiên” mà ông đang倡导.

Đây không phải là lần đầu tiên Mỹ thực hiện động thái rút khỏi UNESCO. Trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, quyết định tương tự cũng đã được đưa ra, nhưng sau đó bị đảo ngược dưới thời Tổng thống Joe Biden. Lần này, với việc công bố rút khỏi tổ chức, ông Trump một lần nữa khẳng định cam kết của mình với chính sách ưu tiên lợi ích của Mỹ.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly giải thích rằng quyết định rút khỏi UNESCO được ông Trump đưa ra do tổ chức này được cho là ủng hộ các giá trị văn hóa và xã hội mang tính chia rẽ. Theo bà Kelly, những giá trị này không phù hợp với chính sách hợp lý mà người dân Mỹ đã lựa chọn, và do đó, việc ở lại UNESCO không phục vụ lợi ích quốc gia.

Bộ Ngoại giao Mỹ cũng nhấn mạnh rằng việc tiếp tục là thành viên của UNESCO không mang lại lợi ích cho Mỹ. Cơ quan này cho rằng UNESCO đang thúc đẩy chủ nghĩa toàn cầu và các chương trình nghị sự với màu sắc ý thức hệ trái ngược với chính sách đối ngoại ưu tiên nước Mỹ của ông Trump.

Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay bày tỏ sự tiếc nuối sâu sắc về quyết định của ông Trump. Tuy nhiên, bà cũng cho biết rằng quyết định này đã được lường trước và UNESCO đã chuẩn bị cho tình huống này. UNESCO đã đa dạng hóa nguồn tài trợ và hiện tại, Mỹ chỉ đóng góp khoảng 8% ngân sách của tổ chức.

Dù vậy, UNESCO cũng cho biết rằng việc Mỹ rút khỏi tổ chức này sẽ ảnh hưởng nhất định đến một số chương trình do Washington tài trợ. Sự vắng mặt của Mỹ có thể tạo ra một số thách thức cho tổ chức trong việc thực hiện các dự án và hoạt động của mình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã lên tiếng về quyết định của ông Trump. Ông viết trên mạng xã hội X rằng: “Chúng tôi kiên định ủng hộ UNESCO, người bảo vệ phổ quát của khoa học, đại dương, giáo dục, văn hóa và di sản thế giới”. Ông Macron cũng nhấn mạnh rằng việc Mỹ rút lui sẽ không làm suy giảm cam kết của Pháp đối với những người đang đấu tranh vì các giá trị này.

Với quyết định rút khỏi UNESCO, Mỹ một lần nữa thể hiện quan điểm của mình về các tổ chức quốc tế và chính sách đối ngoại. Trong khi đó, các thành viên còn lại của UNESCO tiếp tục khẳng định cam kết của mình đối với các giá trị và mục tiêu của tổ chức.

Ngày 29/7, tại Hà Nội, một chương trình giao lưu văn hóa và giới thiệu du lịch Tuân Nghĩa – Trung Quốc đã được tổ chức. Sự kiện này đánh dấu việc mở ra những điểm đến mới với đa dạng trải nghiệm cho du khách Việt Nam trên tuyến du lịch Quý Dương – thị trấn Mao Đài (Tuân Nghĩa) – Trùng Khánh.

Tuân Nghĩa, nằm ở phía Bắc tỉnh Quý Châu (Trung Quốc), được biết đến là một thành phố sinh thái với nhiều địa điểm được UNESCO ghi danh. Nơi đây nổi tiếng với khu vực Đan Hà Xích Thủy, hệ thống hang động Song Hà, và các vùng trà rộng lớn. Chính những nét đặc trưng này đã giúp Tuân Nghĩa được mệnh danh là ‘Quê hương trà Trung Quốc’.

Với kết nối hàng không và đường bộ thuận lợi, cùng các điểm đến hấp dẫn, ngành du lịch Tuân Nghĩa cùng các cơ quan, doanh nghiệp của Việt Nam đang hợp tác xây dựng một số sản phẩm du lịch song phương. Những sản phẩm này hướng tới du lịch trải nghiệm sinh thái, nghỉ dưỡng cao cấp, thưởng thức văn hóa ẩm thực, và nhiều trải nghiệm khác.

Bà Nguyễn Thị Hoa Mai, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, đánh giá cao tiềm năng du lịch của Tuân Nghĩa. Nơi đây là một vùng đất giàu tài nguyên sinh thái, đa dạng văn hóa các dân tộc, với các sản phẩm du lịch nổi bật như tuyến ‘Du lịch đỏ gắn với cuộc Vạn lý Trường chinh’, du lịch sinh thái rừng núi, thác nước, rượu Mao Đài trứ danh, và nền ẩm thực độc đáo.

Bà Mai cũng bày tỏ kỳ vọng về xu hướng tích cực trong trao đổi khách hai chiều giữa Việt Nam và Trung Quốc. ‘Những năm qua, Trung Quốc luôn là thị trường gửi khách du lịch hàng đầu đến Việt Nam. Trong 6 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã đón hơn 2,7 triệu lượt khách Trung Quốc, tăng 44% so với cùng kỳ 2024. Ngược lại, Trung Quốc cũng là điểm đến ưa thích của nhiều du khách Việt Nam, với lượng người Việt Nam sang du lịch Trung Quốc có xu hướng tăng lên.’

Hiện nay, du khách Việt có thể đến Tuân Nghĩa khá thuận lợi với đường bay thẳng Quý Dương – Hà Nội do hãng hàng không Colorful Guizhou Airlines khai thác. Nhiều hãng lữ hành như Công ty TNHH Du lịch và Thương mại Quốc tế Phương Nam (PNTrip) hoặc công ty APEC TRAVEL by HONGAI TOURS cung cấp sản phẩm du lịch này, với lịch khởi hành ngay trong tháng 8, tháng 9 tới đây.

Tại sự kiện, đại diện Sở Văn hóa và Du lịch thành phố Tuân Nghĩa giới thiệu tuyến du lịch mới và đa dạng trải nghiệm hơn dành cho du khách Việt Nam, với hành trình cao cấp trong 6 ngày 5 đêm. Tour du lịch này sẽ ghé thăm nhiều điểm đến như địa điểm lịch sử Hội nghị Tuân Nghĩa, trại Ô Giang, Thành phố văn hóa mỹ tửu Trung Hoa – thị trấn Mao Đài, cổ trấn Thổ Thành, thác nước Xích Thủy, thăm Trùng Khánh về đêm… Qua đó, gửi gắm thông điệp về điểm đến Tuân Nghĩa tại Trung Quốc đang rộng mở vòng tay, chào đón những người bạn từ Việt Nam và khắp nơi trên thế giới đến khám phá và trải nghiệm.

Ngày 9/7 vừa qua, bên lề Hội nghị lần thứ 46 của Ủy ban Di sản Thế giới, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) đã thông qua Quyết định ghi danh Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Bình, Việt Nam) và Vườn quốc gia Hin Nam Nô (tỉnh Khăm Muộn, Lào) vào Danh sách Di sản Thế giới với tư cách là Di sản thiên nhiên thế giới liên biên giới.

Đây là lần đầu tiên hai quốc gia Việt Nam và Lào cùng hợp tác để ghi danh một Di sản thế giới. Quần thể này bao gồm Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Việt Nam) và Vườn quốc gia Hin Nam Nô (Lào), với giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và hệ sinh thái.

Với việc ghi danh này, UNESCO đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam và Lào trong việc bảo tồn và phát huy giá trị của di sản. Trước đó, Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng đã được UNESCO ghi danh vào năm 2003 với tiêu chí về địa chất, địa mạo. Đến năm 2015, di sản này được công nhận bổ sung thêm tiêu chí về hệ sinh thái và đa dạng sinh học.

Việc hình thành Di sản thế giới liên biên giới Phong Nha – Kẻ Bàng và Hin Nam Nô không chỉ thể hiện giá trị bảo tồn mà còn góp phần thắt chặt mối quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Lào. Đây là cơ hội để hai quốc gia cùng phát huy tiềm năng du lịch, bảo tồn và phát triển bền vững di sản.

Từ nay, hai bên sẽ có cơ hội tăng cường hợp tác trong công tác bảo tồn và quản lý di sản. Sự hợp tác này không chỉ giúp cho việc bảo tồn di sản được hiệu quả hơn mà còn tạo ra nhiều cơ hội cho du lịch, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội của cả hai nước.

Xu hướng liên kết giữa các vùng không gian hành chính đang trở thành xu thế tất yếu để tiếp cận và bảo vệ những hệ giá trị thiên nhiên một cách trọn vẹn. Quá khứ, hiện tại và tương lai của loài người luôn gắn bó mật thiết với môi trường và các giá trị tự nhiên.

Việc bảo tồn và phát huy giá trị của Di sản thế giới liên biên giới Phong Nha – Kẻ Bàng và Hin Nam Nô là một nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự nỗ lực và cam kết của cả hai quốc gia Việt Nam và Lào. Sự hợp tác này không chỉ mang lại lợi ích cho hai quốc gia mà còn đóng góp vào việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững cho thế hệ tương lai.

Chính phủ Hoa Kỳ thông báo sẽ rút khỏi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) do những bất đồng về định hướng và mục tiêu của tổ chức này. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ, Tammy Bruce, cho biết quyết định rút khỏi UNESCO là một phần của chiến lược “Nước Mỹ trên hết” của chính quyền Washington, nhằm đảm bảo rằng các tổ chức quốc tế mà Mỹ tham gia phải phù hợp với lợi ích và giá trị của nước này.

Trước đó, Phó phát ngôn viên Nhà Trắng, Anna Kelly, cũng đã lên tiếng chỉ trích UNESCO vì ủng hộ các mục tiêu văn hóa và xã hội mà bà cho là quá cấp tiến và gây chia rẽ. Kelly nhấn mạnh rằng những mục tiêu này không phù hợp với chính sách mà người dân Mỹ đã bỏ phiếu.

Theo quy định của UNESCO, quyết định rút khỏi tổ chức này sẽ có hiệu lực vào cuối tháng 12 năm 2026. Đây là một động thái có thể gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động của UNESCO, một cơ quan chuyên về thúc đẩy hòa bình thông qua hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục, khoa học và văn hóa.

Được thành lập sau Thế chiến II, UNESCO có trụ sở tại Paris và đã thực hiện nhiều hoạt động đáng kể trong việc thúc đẩy hợp tác quốc tế về giáo dục, khoa học và văn hóa. Tổng giám đốc UNESCO, Audrey Azoulay, đã bày tỏ sự tiếc nuối về quyết định của Tổng thống Donald Trump khi rút Mỹ khỏi tổ chức này. Tuy nhiên, bà cũng cho biết rằng UNESCO đã chuẩn bị cho tình huống này và sẽ tiếp tục hoạt động bất chấp sự vắng mặt của Mỹ.

Trước đây, Tổng thống Trump đã rút Mỹ khỏi nhiều tổ chức quốc tế, bao gồm Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc, thỏa thuận khí hậu toàn cầu và thỏa thuận hạt nhân Iran. Tuy nhiên, sau khi Tổng thống Joe Biden nhậm chức, ông đã đảo ngược các quyết định này và đưa Mỹ trở lại tham gia các tổ chức quốc tế, bao gồm UNESCO, WHO và thỏa thuận khí hậu.

UNESCO nổi tiếng với việc công nhận các Di sản Thế giới. Mỹ đã từng là thành viên của UNESCO từ năm 1945 nhưng đã rút lui vào năm 1984 do cáo buộc về quản lý tài chính yếu kém và tư tưởng thiên vị chống Mỹ. Tuy nhiên, dưới thời Tổng thống George W. Bush, Mỹ đã quay trở lại UNESCO vào năm 2003 sau khi tổ chức này thực hiện các cải cách cần thiết.

Hiện tại, Washington đóng góp khoảng 8% tổng ngân sách của UNESCO, giảm từ mức khoảng 20% vào thời điểm ông Trump lần đầu tiên rút Mỹ khỏi cơ quan này.