Nội dung chính
Căng thẳng Mỹ Iran leo thang nghiêm trọng khi Tổng thống Donald Trump xem xét các phương án tấn công quân sự hạn chế và phong tỏa eo biển Hormuz nhằm phá vỡ bế tắc đàm phán.
Việc các cuộc thảo luận ngoại giao tại Pakistan đổ vỡ đã đẩy mối quan hệ giữa Washington và Tehran vào trạng thái báo động đỏ. Theo các nguồn tin thân cận từ Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump hiện đang đứng trước những lựa chọn quyết liệt để gây sức ép buộc Iran phải nhượng bộ.
Đàm phán tại Pakistan sụp đổ: Nút thắt từ chương trình hạt nhân
Cuộc gặp gỡ tại Islamabad do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu được kỳ vọng là bước khởi đầu cho một khuôn khổ ổn định mới. Tuy nhiên, tiến trình này đã nhanh chóng đi vào ngõ cụt khi Iran kiên quyết từ chối từ bỏ chương trình hạt nhân của mình.
Đối với chính quyền Mỹ, việc ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân không chỉ là ưu tiên chiến lược mà còn là điều kiện tiên quyết để tránh một cuộc chạy đua vũ trang nguy hiểm tại Trung Đông. Sự thiếu hụt lòng tin giữa hai bên đã biến bàn đàm phán thành một cuộc đối đầu về nguyên tắc hơn là tìm kiếm giải pháp chung.
Các kịch bản quân sự: Tấn công hạn chế hay không kích quy mô lớn?
Sau ngày 12/4, ông Trump được cho là đã cân nhắc kỹ lưỡng nhiều phương án can thiệp quân sự. Trong khi ý tưởng về một chiến dịch không kích quy mô lớn từng được đưa ra, phương án này hiện bị đánh giá là thiếu khả thi. Lý do chính nằm ở nguy cơ gây bất ổn toàn diện khu vực và nỗi e ngại của Tổng thống Trump về một cuộc xung đột kéo dài, tiêu tốn nguồn lực.
Thay vào đó, một chiến lược “áp lực có kiểm soát” đang được ưu tiên, bao gồm:
- Tấn công quân sự hạn chế: Nhắm vào các mục tiêu chiến lược cụ thể để cảnh cáo mà không gây ra chiến tranh tổng lực.
- Phong tỏa eo biển Hormuz: Duy trì sự hiện diện quân sự để kiểm soát luồng vận tải, đồng thời yêu cầu các đồng minh chia sẻ trách nhiệm hộ tống hàng hải.
“Lằn ranh đỏ” của Washington và phản ứng từ Tehran
Phía Mỹ đã vạch ra một danh sách các yêu cầu khắt khe mà Iran phải đáp ứng nếu muốn quay lại bàn đàm phán một cách thực chất. Những “lằn ranh đỏ” này bao gồm:
- Mở hoàn toàn eo biển Hormuz cho tàu thuyền qua lại mà không thu phí.
- Chấm dứt hoàn toàn hoạt động làm giàu urani và tháo dỡ các cơ sở hạt nhân.
- Bàn giao toàn bộ lượng urani làm giàu cao cho bên thứ ba quản lý.
- Chấp nhận khuôn khổ an ninh khu vực mới và ngừng tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm như Hezbollah hay Houthi.
Trong khi đó, đại diện Iran lại nhìn nhận các cuộc gặp tại Pakistan chỉ là “khởi đầu của một tiến trình”. Tehran cho rằng sự ổn định chỉ có thể đạt được nếu hai bên xây dựng được lòng tin thay vì sử dụng các biện pháp cưỡng ép quân sự.
Eo biển Hormuz: “Yết hầu” năng lượng và rủi ro kinh tế toàn cầu
Việc phong tỏa eo biển Hormuz không đơn thuần là một động thái quân sự mà là một đòn tấn công kinh tế trực diện. Đây là tuyến vận tải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây cũng sẽ ngay lập tức đẩy giá năng lượng tăng phi mã, gây sốc cho nền kinh tế thế giới.
Tuy nhiên, chiến thuật này cũng mang lại rủi ro khổng lồ cho hải quân Mỹ. Các chuyên gia quân sự cảnh báo rằng Iran có khả năng triển khai tên lửa hành trình và bầy đàn máy bay không người lái (drone) để tấn công các tàu chiến Mỹ trong không gian hẹp của eo biển.
Góc nhìn chuyên gia: Canh bạc của sự răn đe
Nhìn từ góc độ địa chính trị, ông Trump đang áp dụng chiến thuật “Maximum Pressure” (Áp lực tối đa) để buộc đối phương phải đầu hàng về mặt tâm lý trước khi bước vào thỏa thuận. Tuy nhiên, ranh giới giữa răn đe và kích động xung đột là rất mong manh. Nếu Iran cảm thấy bị dồn vào đường cùng, họ có thể chọn phương án đáp trả cực đoan thay vì nhượng bộ.
Liệu một cuộc phong tỏa hàng hải có đủ sức nặng để thay đổi tư duy của Tehran, hay nó sẽ là ngòi nổ cho một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu mới? Câu trả lời phụ thuộc vào việc liệu hai bên có thể tìm thấy một “điểm chạm” về lợi ích trước khi các đòn tấn công hạn chế được thực thi.
Bạn nghĩ sao về chiến lược gây áp lực của ông Trump đối với Iran? Liệu quân sự có phải là chìa khóa để giải quyết vấn đề hạt nhân? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận bên dưới!
