Thứ Năm, ngày 19 tháng 11 năm 2026

Đọc thơ cùng con mỗi tối: Vần thơ đầu đời nuôi trí tưởng tượng ra sao?

Hoàng Thu Hường · 18/11/2026 06:34 · cập nhật 18/11/2026 06:49 · đọc 3 phút
Đọc thơ cùng con mỗi tối: Vần thơ đầu đời nuôi trí tưởng tượng ra sao?

Những vần thơ ngắn, có vần điệu, dễ nhớ là món quà đầu tiên đưa trẻ đến với văn học. Đọc thơ cùng con mỗi tối là thói quen nhỏ mà nuôi dưỡng trí tưởng tượng rất lớn.

Trẻ con yêu thơ từ rất sớm, sớm hơn nhiều so với những gì người lớn tưởng. Một đứa trẻ hai tuổi đã có thể vỗ tay theo nhịp một bài đồng dao, một đứa trẻ bốn tuổi có thể thuộc lòng cả bài thơ dài chỉ sau vài lần nghe. Thơ đến với trẻ một cách tự nhiên, bởi vần điệu của thơ gần với nhịp điệu của lời ru, của tiếng hát, của những âm thanh quen thuộc trong đời sống hằng ngày.

Nhưng trong thời đại mà trẻ em tiếp xúc với màn hình từ rất sớm, thói quen đọc thơ đang dần bị lãng quên. Nhiều cha mẹ cho con xem video, nghe nhạc thiếu nhi trên điện thoại, mà quên mất rằng chính giọng đọc của cha mẹ, với những vần thơ ngắn gọn, mới là cách đưa trẻ đến với văn học một cách ấm áp và bền vững nhất.

Vì sao thơ phù hợp với trẻ nhỏ?

Thơ thiếu nhi thường ngắn, có vần điệu, hình ảnh rõ ràng và gần gũi: con mèo, con gà, hạt mưa, bông hoa, ông trăng. Những hình ảnh này trẻ đều đã nhìn thấy trong đời sống hằng ngày, nên khi nghe thơ, trẻ dễ dàng hình dung ra khung cảnh trong bài thơ. Vần điệu giúp trẻ nhớ bài thơ một cách tự nhiên, không cần cố gắng học thuộc. Có những bài thơ trẻ nghe vài lần đã thuộc, và sẽ đọc lại với niềm vui thích, như thể đó là một trò chơi.

Quan trọng hơn, thơ nuôi dưỡng trí tưởng tượng của trẻ. Khi nghe câu thơ về ông trăng, trẻ không chỉ thấy mặt trăng trên trời, mà còn tưởng tượng ra ông trăng đang cười, đang đi chơi, đang trò chuyện với các vì sao. Trí tưởng tượng này là nền tảng cho khả năng sáng tạo sau này, không chỉ trong văn học mà trong mọi lĩnh vực của đời sống.

Đọc thơ như thế nào để trẻ thích?

Đọc thơ cho trẻ nghe khác với đọc văn xuôi. Giọng đọc cần có nhịp điệu, có nhấn nhá, có lúc nhanh lúc chậm theo cảm xúc của bài thơ. Cha mẹ đừng đọc thơ như đọc một bản tin, mà hãy đọc như đang kể một câu chuyện, với giọng điệu sinh động và biểu cảm trên gương mặt. Khi đến những đoạn vui nhộn, hãy cười cùng con. Khi đến những đoạn buồn, hãy hạ giọng xuống. Trẻ sẽ cảm nhận được cảm xúc trong bài thơ qua giọng đọc của cha mẹ, trước khi hiểu được ý nghĩa của từng câu chữ.

Một cách hay để trẻ yêu thơ là để trẻ tham gia vào buổi đọc thơ. Cha mẹ đọc một câu, để trẻ đọc tiếp câu sau. Hoặc cùng con vỗ tay theo nhịp thơ, cùng con vẽ tranh về bài thơ vừa nghe. Khi trẻ được tham gia, thơ không còn là thứ chỉ để nghe, mà trở thành một hoạt động chung của cả gia đình.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Chọn thơ nào cho con?

Với trẻ nhỏ, hãy bắt đầu bằng những bài thơ ngắn, có vần điệu rõ ràng và hình ảnh gần gũi: thơ về con vật, về thiên nhiên, về gia đình. Thơ của các tác giả Việt Nam viết cho thiếu nhi là lựa chọn tốt nhất, bởi ngôn ngữ gần gũi và hình ảnh mang đậm bản sắc Việt. Khi trẻ lớn hơn, có thể giới thiệu những bài thơ dài hơn, có ý nghĩa sâu sắc hơn, về quê hương, về tình bạn, về những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống.

Cha mẹ cũng nên tạo ra một góc thơ trong nhà: một kệ sách nhỏ với vài tập thơ thiếu nhi, để trẻ có thể tự lấy đọc khi muốn. Đừng ép trẻ phải đọc thơ mỗi ngày như một bài tập, mà hãy để thơ trở thành một phần tự nhiên của đời sống gia đình, như bữa cơm tối hay giờ kể chuyện trước khi đi ngủ.

Đọc thơ cùng con mỗi tối chỉ tốn mười phút, nhưng mười phút đó có thể gieo vào trẻ tình yêu với ngôn ngữ, với văn học, và với trí tưởng tượng. Nhiều năm sau, khi đã lớn lên, trẻ có thể quên nhiều thứ đã học ở trường, nhưng sẽ vẫn nhớ những vần thơ nghe từ giọng đọc của cha mẹ mỗi tối. Đó là món quà mà không một thiết bị công nghệ nào có thể thay thế được.

Hoàng Thu Hường
Phóng viên

Phóng viên chuyên ghi chép hiện trường, yêu thích kể chuyện bằng hình ảnh và dữ liệu thực tế.