Vén lớp họa điệp đưa tranh Đông Hồ đối thoại với nghệ thuật đương đại

Không gian Vén lớp họa điệp tại Hội quán Phúc Kiến mở cửa miễn phí đến 29/11, đặt tranh dân gian Đông Hồ bên cạnh tác phẩm đương đại để kể chuyện lao động và giới.
Tranh dân gian Đông Hồ từ lâu đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống văn hóa Việt Nam. Những tác phẩm như Đám cưới chuột, Đàn lợn âm dương hay Vinh hoa - Phú quý không chỉ phản ánh phong tục, sinh hoạt và ước vọng của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ, mà còn lưu giữ những tri thức, kỹ năng được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Xuất phát từ cách nhìn đó, không gian sắp đặt và tương tác Vén lớp họa điệp hướng đến việc nhận diện những lớp lao động đan cài phía sau mỗi tác phẩm nghệ thuật, đặc biệt là lao động chăm sóc vốn thường bị xem như trách nhiệm tự nhiên của người phụ nữ. Không gian này khai mạc tại Hội quán Phúc Kiến, Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Những lớp lao động phía sau mỗi bức tranh
Đằng sau mỗi bức tranh hoàn chỉnh là sự tham gia của nhiều người với những công việc khác nhau: từ vẽ mẫu, khắc ván, giã điệp, pha màu đến in tranh, phơi tranh và đưa tranh ra thị trường. Bên cạnh những công đoạn trực tiếp làm nên tác phẩm còn có những công việc chăm sóc, vun vén gia đình, nuôi dạy con cái, tạo điểm tựa để người làm nghề duy trì hoạt động sáng tạo.

Vén lớp họa điệp hướng đến việc nhận diện những lớp lao động đan cài phía sau mỗi tác phẩm nghệ thuật, đặc biệt là lao động chăm sóc vốn thường bị xem như trách nhiệm tự nhiên của người phụ nữ. Cách tiếp cận này giúp công chúng nhìn thấy bức tranh không chỉ là một sản phẩm hoàn thiện, mà là kết quả của cả một hệ thống lao động, trong đó có những đóng góp thầm lặng ít được ghi nhận.
Đối thoại giữa di sản và nghệ thuật đương đại
Tại không gian Vén lớp họa điệp, những bức tranh dân gian nguyên bản được đặt bên cạnh các tác phẩm đương đại. Các nghệ sĩ khai thác hình tượng và ngôn ngữ tạo hình truyền thống bằng nhiều chất liệu, hình thức khác nhau như giấy dó, lụa, tượng thạch cao và tranh kỹ thuật số. Qua đó, những biểu tượng quen thuộc được nhìn nhận từ các góc độ mới, gắn với câu chuyện về người phụ nữ, vai trò của mỗi cá nhân trong gia đình và cộng đồng.
Trong vai trò giám tuyển, chị Phạm Thủy Tiên cho rằng tranh Đông Hồ không chỉ là một di sản tạo hình mà còn có thể được nhìn nhận như một mô hình nghiên cứu về tổ chức lao động nghệ thuật trong cấu trúc gia đình và cộng đồng. Trong quá trình ấy, lao động của phụ nữ giữ vai trò quan trọng nhưng chưa phải lúc nào cũng được ghi nhận tương xứng trong lịch sử nghệ thuật.
Trải nghiệm, tọa đàm và thông tin tham quan
Không chỉ là nơi thưởng thức nghệ thuật, Vén lớp họa điệp còn tạo cơ hội để công chúng trực tiếp tương tác với tác phẩm, suy ngẫm về những công việc vẫn thường bị xem là hiển nhiên trong đời sống. Khách tham quan có thể xem nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh và nghệ nhân Nguyễn Hữu Hoa hướng dẫn in tranh Đông Hồ, và trải nghiệm tự tay in tranh ngay tại không gian triển lãm.
Trong khuôn khổ triển lãm còn có tọa đàm với chủ đề Giới trong tranh Đông Hồ: Từ thực hành lao động sản xuất đến trình hiện trong bối cảnh truyền thống và đương đại, mở rộng cuộc đối thoại về sự ghi nhận và chia sẻ lao động trong xã hội hiện đại. Từ câu chuyện của một làng nghề truyền thống, triển lãm mở rộng thành cuộc đối thoại về cách xã hội nhìn nhận những đóng góp thầm lặng trong gia đình và cộng đồng.
Vén lớp họa điệp mở cửa miễn phí tại Hội quán Phúc Kiến, số 40 Lãn Ông, Hà Nội, từ ngày 16 đến 29/11/2026. Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 diễn ra trong 16 ngày, từ 13⁄11 đến hết ngày 28/11/2026, tổ chức gần 100 hoạt động với sự tham gia, đồng kiến tạo của gần 1000 nghệ nhân, nghệ sĩ. Với những ai quan tâm đến di sản và nghệ thuật đương đại, đây là một điểm đến đáng ghé thăm trong những ngày cuối tháng 11.
Nguồn tin: Báo Thể thao & Văn hóa



