Nội dung chính
Vòng đàm phán Mỹ – Iran thứ hai dự kiến diễn ra tại Islamabad vào cuối tuần này, mở ra hy vọng tìm kiếm tiếng nói chung trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang.
Sau cuộc gặp cấp cao đầu tiên không đạt được đột phá, giới ngoại giao quốc tế đang đổ dồn sự chú ý về Pakistan, nơi được chọn làm địa điểm trung gian cho các nỗ lực hạ nhiệt xung đột giữa Washington và Tehran.
Tiến trình đàm phán tại Islamabad: Thời điểm và địa điểm
Theo các nguồn tin thạo tin từ Reuters, phái đoàn của Mỹ và Iran nhiều khả năng sẽ tái khởi động đối thoại vào cuối tuần này. Mặc dù ngày chính xác chưa được ấn định, nhưng khung thời gian dự kiến sẽ rơi vào khoảng từ thứ Sáu đến Chủ nhật.
Chính phủ Pakistan đóng vai trò điều phối tích cực trong tiến trình này. Một quan chức cấp cao của Pakistan xác nhận Islamabad đã liên lạc với phía Iran và nhận được phản hồi tích cực về việc tham gia vòng đàm phán thứ hai. Điều này cho thấy nỗ lực ngoại giao vẫn đang được duy trì bất chấp những bất đồng sâu sắc.
Bên cạnh Islamabad, hãng tin AP cho biết một số quan chức Mỹ cũng đề cập đến Geneva (Thụy Sĩ) như một phương án thay thế nếu các điều kiện tại Pakistan không thuận lợi. Tuy nhiên, theo tờ Express Tribune, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif tin rằng các tín hiệu ngoại giao hiện tại là khả quan cho một cuộc gặp trực tiếp sớm.
Nhìn lại vòng đàm phán thứ nhất: Những rào cản hiện hữu
Trước đó, vào ngày 11/4, hai bên đã tổ chức đàm phán tại Islamabad. Phái đoàn Iran được dẫn dắt bởi Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, trong khi Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đại diện cho Washington. Tuy nhiên, kết quả sau cuộc gặp này là một sự bế tắc tương đối. Cả hai phía đều thừa nhận chưa đạt được bất kỳ thỏa thuận dài hạn nào do những khác biệt cơ bản trong quan điểm và lợi ích chiến lược.
Lập trường của Tehran: Luật pháp quốc tế là “lằn ranh đỏ”
Trong một cuộc điện đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 13/4, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã khẳng định rõ quan điểm của Tehran: Iran sẵn sàng đối thoại, nhưng mọi cuộc đàm phán phải dựa trên nền tảng luật pháp và quy định quốc tế nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.
Ông Pezeshkian kỳ vọng châu Âu sẽ đóng vai trò là cầu nối xây dựng, thúc đẩy Washington tôn trọng các khung pháp lý chung. Tổng thống Iran cũng nhấn mạnh thiện chí của phái đoàn Tehran tại Islamabad và khẳng định chính sách kiên định trong việc thúc đẩy hòa bình, ổn định và an ninh khu vực thông qua tương tác xây dựng với các láng giềng.
Điểm nóng eo biển Hormuz và áp lực cấm vận
Một trong những yếu tố khiến bàn đàm phán trở nên căng thẳng hơn chính là những tuyên bố cứng rắn từ phía Mỹ. Tổng thống Donald Trump gần đây đã đưa ra những cảnh báo nghiêm khắc liên quan đến eo biển Hormuz. Đặc biệt, Mỹ tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa đối với cảng của Iran, ngăn chặn tàu thuyền lưu thông qua tuyến đường chiến lược này kể từ ngày 13/4.
Đáp trả động thái này, Tổng thống Pezeshkian cảnh báo rằng bất kỳ mối đe dọa nào đối với an ninh tại eo biển Hormuz sẽ gây ra hậu quả dây chuyền, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thương mại toàn cầu. Ông khẳng định Iran luôn nỗ lực đảm bảo an ninh hàng hải nhưng sẵn sàng đối mặt với mọi kịch bản để bảo vệ lợi ích quốc gia.
Vấn đề hạt nhân và triển vọng tương lai
Về hồ sơ hạt nhân, phía Iran cho rằng các thỏa thuận cụ thể với các nước châu Âu trước đây vẫn còn giá trị và khung pháp lý của chúng hiện vẫn rất rõ ràng. Đây có thể là điểm tựa để Tehran tìm kiếm sự hỗ trợ từ EU trong việc gây áp lực ngược lại phía Mỹ.
Góc nhìn chuyên gia: Cuộc đàm phán sắp tới không đơn thuần là cuộc gặp gỡ ngoại giao, mà là một cuộc “thử lửa” cho chiến lược gây áp lực tối đa của Mỹ đối đầu với sự kiên định của Iran. Khi một bên dùng lệnh phong tỏa làm đòn bẩy và bên kia dùng luật pháp quốc tế làm lá chắn, khả năng đạt được một thỏa thuận toàn diện là rất thấp. Tuy nhiên, việc duy trì kênh đối thoại tại Islamabad là cực kỳ quan trọng để ngăn chặn một cuộc xung đột vũ trang ngoài ý muốn tại vùng Vịnh.
Liệu sự can thiệp của các bên trung gian như Pakistan và Pháp có đủ sức kéo hai cường quốc ra khỏi thế giằng co? Hãy cùng theo dõi diễn biến mới nhất vào cuối tuần này.
