Nội dung chính
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vừa kết thúc chuyến thăm Pakistan để tới Nga gặp Tổng thống Putin, nhằm thúc đẩy tiến trình đàm phán Mỹ-Iran và chấm dứt xung đột căng thẳng tại Trung Đông.
Cuộc di chuyển hối hả của ông Araghchi không đơn thuần là một chuyến công du, mà là một chiến dịch “ngoại giao con thoi” đầy áp lực. Trong bối cảnh xung đột với Mỹ và Israel đã kéo dài hai tháng, Tehran đang nỗ lực tìm kiếm một lối thoát ngoại giao để giảm nhiệt căng thẳng và tái thiết lập các điều kiện thương lượng có lợi.
Điểm dừng chân tại Pakistan: Nỗ lực kết nối Mỹ – Iran
Tại Islamabad vào ngày 26/4, Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã có những cuộc tiếp xúc cấp cao với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thống tướng Asim Munir, Tư lệnh quân đội Pakistan. Đáng chú ý, đây là lần thứ hai trong vòng chưa đầy 48 giờ ông Araghchi xuất hiện tại thủ đô Islamabad, cho thấy mức độ khẩn cấp và vai trò trung gian then chốt mà Pakistan đang đảm nhận.
Trọng tâm của các cuộc thảo luận xoay quanh việc thiết lập các điều kiện tiền đề để nối lại đàm phán giữa Mỹ và Iran. Dù kết quả chi tiết chưa được công bố, nhưng việc huy động sự hỗ trợ từ một quốc gia có mối quan hệ phức tạp nhưng thực dụng với cả hai phía như Pakistan cho thấy Tehran đang cố gắng đa dạng hóa các kênh tiếp cận Washington.
Chiến lược 3 giai đoạn: Lộ trình thoát hiểm của Tehran
Theo các nguồn tin thân cận với chính quyền Iran, Tehran đã đề xuất một khung đàm phán phân tầng rõ rệt nhằm giảm thiểu rủi ro và xây dựng lòng tin dần dần. Thay vì giải quyết tất cả các mâu thuẫn cùng lúc, lộ trình này chia làm 3 giai đoạn chiến lược:
- Giai đoạn 1: Ưu tiên ngừng bắn. Tập trung tuyệt đối vào việc chấm dứt giao tranh và thiết lập các cam kết bảo đảm xung đột không tái diễn trên cả hai mặt trận trọng yếu là Iran và Lebanon.
- Giai đoạn 2: Quản trị an ninh hàng hải. Khi giai đoạn 1 thành công, trọng tâm sẽ chuyển sang vấn đề eo biển Hormuz – “yết hầu” của năng lượng thế giới. Iran đề xuất một khung pháp lý mới về phối hợp điều hành eo biển này với sự tham gia của Oman.
- Giai đoạn 3: Giải quyết các mâu thuẫn cốt lõi. (Đây là giai đoạn dự kiến sẽ xử lý các vấn đề về hạt nhân và cấm vận kinh tế).
Cách tiếp cận này cho thấy tư duy thực tế của Iran: ưu tiên ổn định an ninh trước khi tiến tới các thỏa thuận chính trị và kinh tế phức tạp hơn.
Từ Islamabad đến Moscow: Tìm kiếm sự hậu thuẫn từ Nga
Thực tế, nỗ lực ngoại giao này không hề dễ dàng. Ngày 11/4 vừa qua, Mỹ và Iran đã có cuộc đàm phán đầu tiên tại Islamabad sau lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, những bất đồng sâu sắc về quan điểm đã khiến tiến trình này bị đình trệ ngay sau đó.
Chính vì vậy, chặng dừng chân cuối cùng tại Moscow trở nên cực kỳ quan trọng. Cuộc gặp giữa Tổng thống Vladimir Putin và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dự kiến sẽ không chỉ thảo luận về tiến trình Mỹ-Iran mà còn xem xét tổng thể cục diện cuộc chiến tại Trung Đông. Nga, với vai trò là đối tác chiến lược của Iran và có tiếng nói trọng yếu với nhiều bên trong khu vực, có thể là “chìa khóa” để tạo ra áp lực hoặc động lực mới cho các cuộc đàm phán với phương Tây.
Góc nhìn chuyên gia: Liệu ngoại giao có thắng được xung đột?
Việc Iran đưa ra lộ trình 3 giai đoạn cho thấy họ đang ở thế muốn hạ nhiệt, nhưng sự nghi ngại từ phía Mỹ và Israel vẫn là rào cản khổng lồ. Sự thành bại của chuyến công du lần này phụ thuộc lớn vào việc liệu Tổng thống Putin sẽ đưa ra những cam kết gì để hỗ trợ Iran, và liệu Washington có sẵn sàng chấp nhận một khung đàm phán chia nhỏ để đạt được mục tiêu dài hạn hay không.
Theo bạn, liệu sự can thiệp của Nga và Pakistan có đủ để kéo Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán một cách bền vững? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận.
